Iranian Futurist 
Iranian Futurist
Ayandeh-Negar
Welcome To Future

Tomorow is built today
در باره ما
تماس با ما
خبرهای علمی
احزاب مدرن
هنر و ادبیات
ستون آزاد
محیط زیست
حقوق بشر
اخبار روز
صفحه‌ی نخست
آرشیو
اندیشمندان آینده‌نگر
تاریخ از دیدگاه نو
انسان گلوبال
دموکراسی دیجیتال
دانش نو
اقتصاد فراصنعتی
آینده‌نگری و سیاست
تکنولوژی
از سایت‌های دیگر


نگرشی بر " اعتدال گری و اعتدالیون " در سپهر سیاست ایران

اگر عضو یکی از شبکه‌های زیر هستید می‌توانید این مطلب را به شبکه‌ی خود ارسال کنید:
Twitter Google Yahoo Delicious بالاترین دنباله

[12 Nov 2013]   [ رضا علوی ]


در تابستان پیشین دولتی بر سر کار آمد که خود را دولت " اعتدالی " نامید . اما براستی " اعتدال " در سیاست چه گونه شیوه ای است ؟ آیا یک ایدیولوژی یا مکتب سیاسی است ؟ مشخصه های آن چه می باشد ؟ از چه زهدانی زاده می شود و در چه بستری نمو می کند ؟ از چه تبا ری هستند و چه پیشینه ای دارند ؟ و.... در این جستار تلاش می شود که دریچه ای د ر این مقولات گشوده شود تا پیش در آمدی باشد بر نگاهی ژرف تر .

تبار شناسی " اعتدال گری و اعتدالیون "

در علم جامعه شناسی و تیوری سیاسی " اعتدال و اعتدالیون " جایگاه مبهم ، نا شناخته و درهم بر همی دارند . نه تعریف روشن و نه جایگاه مشخصی برای " اعتدالیون " می تو ان جست . " اعتدال " یک مکتب سیاسی و آکادمیک و یک ایدیولوژی نیست ، حتی یک گفتمان سیاسی هم نیست ، بلکه فقط یک "روش و مشی " در سپهر سیاست ایران می باشد . به گمانم نمی توان در کتب مبانی سیاست بخشی در زمینه " اعتدال گری و اعتدالیون " به عنوان یک مکتب سیاسی و آکادمیک جست .

در تاریخ معاصر ایران اعتدالیون نقش برجسته ای نداشته اند . در دوره مشروطه اعتدالیون یکی از دو جناح مهم سیاسی بوده اند . این جناح، که در مقابل جناح عامیون قرار داشت، طرفدار تغییرات آهسته و مخالف اقدامات تندروانه و رادیکال بود. بسیاری از کسبه و اصناف که پیرو سیدعبدالله بهبهانی بودنداز اعتدالیون طرفداری می‌کردند . حتی ستارخان و باقرخان قهرمانان تبریز که با آن شور و هیجان در تبریز به روحانیون محافظه کار انجمن اسلامیه یورش برده بودند، وقتی در تهران مستقر شدند از اعتدالیون هواداری کردند. ونیز در مجلس دوم مشروطه، عبدالحسین‌میرزا فرمانفرما و عین‌الدوله نیز با این حزب ائتلاف نمودند. (١)

جایگاه کنونی " اعتدالیون " :

تا کنون نه روحانی و نه همراهان و هم اندیشان اش تعریف منسجم و مشخصات روشنی از " اعتدال و اعتدالیون " ارایه نداده اند . کلی ترین تعریفی که روحانی در آغاز ریاست جمهوری‌اش در تابستان 92 ارایه می دهد یک عام گویی شعار گونه انتخاباتی بیش نیست اگر واژه "اعتدال‌گرایی " را در این تعریف آقای روحانی برداریم و هر مکتب و شیوه دیگر سیاسی را جایگزین کنیم ، در اصل تفاوتی صورت نخوا هد گرفت . مشخصا تی که ایشان ارایه می دهند باز خوانی کنیم :

"اعتدال‌گرایی بر اخلاق و مدارا اصرار می‌ورزد. ... بر حاکمیت قانون، رعایت حقوق و آزادی‌های همه شهروندان٬ پاسخگویی به جامعه و به مدیریت علمی٬ تأکید خواهد داشت. مردم تغییر٬ تحول و تعالی می‌خواهند. مردم می‌خواهند از فقر و تبعیض به دور باشند. مردم می‌خواهند حرمت و کرامت داشته باشند. .... دوری از افراط و تفریط، توازن میان آرمان و واقعیت و ترجیح منافع ملی بر منافع حزبی و جناحی، اجماع ملی، قانون‌گرایی و بردباری در تعاملات سیاسی٬ فاصله گرفتن از تخیل و توهم و تمرکز بر تفکر٬ برنامه٬ شفافیت و استفاده از تخصص‌ها " .

این کلی گویی در شعا ر و نامفهومی و شلختگی در مقولات سیاسی در جمهوری اسلامی پیشینه ای به بلندای عمر این جمهوری مقدس دارد . سلف خلف آقای روحانی ، آقای خاتمی ، شانزده سال پیش هرگز تعریف روشنی از " اصلاح طلبی " و مشخصات " جامعه مدنی " را ارایه نداد . جامعه مدنی را همان " مدینه النبی " ، و اصلاحات را " شیوه منورخردمندان ولایت خواه " معرفی کرد .

" اعتدال گرایی " آنتی تز " راست افراطی " است . راست افراطی با راست سنتی متفاوت است . راست سنتی در ایران دارای پیشینه ای قدیمی است . اما راست افراطی پس از اتمام جنگ و آغاز ولایت خامنه ای زاده شد . راست افراطی و ولایت همزاد و هم دم یکدیگر اند . حیات "این " به "آن " گره خورده است . هشت سال حضور دولت راست افراطی احمدی نژاد به ناگزیر فرزندی از زهدان آن زاده شد به نام اعتدالیون . به همان گونه که از درون دولت راست سنتی هاشمی ، دولت اصلاحات خاتمی و سپس ، دولت راست افراطی احمدی نژاد وارد سپهر سیاست ایران شد . این حادثه ها یک دیالکتیک طبیعی است.

مولفه ها و ویژ گی های " اعتدال گری و اعتدالیون ":

براستی ویژ ه گی های شیوه " اعتدالی " چیست و" اعتدالیون " چه کسانی هستند ؟

ویژ گی یکم : اعتدالیون برای تغییرات در جامعه رویکرد اصلاح‌طلبی را بر رویکرد انقلابی‌ ترجیح می‌دهند.

دوم : اعتدالیون در میدان گاه مبارزات سیاسی با سایر احزاب و نهاد های سیاسی شیوه "تعامل " و "توافق" بین افراد و نیروها را بر می گزیند و از روش "تقابل " و "درگیری" با آن‌ها گریزان است .

سوم : " اعتدالیون " به "رایزنی با اندیشمندان " و "همبستگی در میان خردمندان" باورمند و پای بند هستند . این دو مشخصه نیاز به یک پروسه و فرایند دارد . به باور آنان ، این دگردیسی در بستر ی شکل می گیرد و پرورا نده می شود که پارامترها و المنت های"سیاست‌گذاریِ مدبرانه‌ ، تدبیر ، امید ، اخلاق و قانون گرایی " موجود باشد . سنتز و ترکیب این ویژگی ها ، سازنده " اعتدال گری و اعتدالیون " می باشد .

اکنون پس از شمردن ویژگی های بالا اگر بپذیریم که " اعتدال گری " یک شیوه در سیاست گذاری است ، این پرسش مطرح می شود که در یک شرایط ایده ال هدف نهایی "سیاست" برای اعتدال‌گرایان چه می باشد ؟ این یک پرسش اساسی و چالش محوری برای " اعتدالیون " است . در پاسخ باید گفت که برقراری سازگاری و آشتی میان "خواست دولت" و "خواست مردم" و کاهش شکاف بین دولت و مردم هدف اساسی یک " دولت اعتدال گر " است. اما آیا دره ژرف دولت و ملت که افراطیون بوجود آورده اند ، با شیوه اعتدال گر ی اعتدالیون پر می شود ؟.

از آنجاییکه اعتدال‌گرایی در برابر افراط‌گرایی سیاسی مطرح می‌شود پس به کنش‌ها و تغییرات در تقابل با شرایط پیشین که معماران آن افراط گرایان بوده اند توجه دارد . بنابراین " اعتدالیون " از پیوند اصلاح‌طلبان و محافظه‌کاران به وجود می آیند که بتوانند در مقابل افراطیون سنگر خود را استوار حفظ نمایند . هرچند که شیوه اعتدال‌گرایی در برابر "افراط‌گرایی" قرار می‌گیرد و مشی اصلاح‌طلبی در برابر انقلابی‌گری به تقابل می ا یستد اما در انتها اعتدا لیون برآیند ائتلاف محافظه‌کاران معتدل و اصلاح‌گرایان میانه در سپهر سیاست هستند.



[ این یادداشت ادامه خواهد دا شت ]



rezaalavim@yahoo.com

======================

پی نوشت :



١- ملک الشعرابهار. تاریخ مختصر احزاب سیاسی ایران.

مطلب‌های دیگر از همین نویسنده در سایت آینده‌نگری:


منبع:


بنیاد آینده‌نگری ایران



چهارشنبه ۲۷ دی ۱۳۹۶ - ۱۷ ژانویه ۲۰۱۸

ستون آزاد

+ بیانیه‌ی جمعی از نویسندگان، شاعران و هنرمندا ن ایرانی در سوئد 

+ نجفی، قالیباف را به استفاده از بودجه شهرداری تهران در انتخابات ریاست جمهوری متهم کرد 

+ تفكرى در باره وقايع اخير ايران جمشيد قراجه داغى

+ سکوت موقت فرهاد یزدی

+ فرهادی و هدیه تهرانی؛ اعتراض‌های سراسری و پرسش‌ها و پاسخ‌ها 

+ پاسپورت آلمانی در صدر رده بندی جهانی 

+ چرا ناآرامی‌های اخیر ایران به یک جنبش همگانی منجر نشد؟ شهیر شهید ثالث

+ جنگ دولت با زبان انگلیسی در مدارس ابتدایی سعید پیوندی

+ «مردم نگران کهریزک دیگری هستند» 

+ دعوت اتحادیه اروپا از ظریف برای گفت‌وگو در مورد «برجام» در روز پنج‌شنبه 

+ یک نماینده ارشد پارلمان آلمان «شکایتی رسمی» علیه هاشمی شاهرودی ارائه کرده است 

+ تایید خبر مرگ یکی از بازداشت‌شدگان در اوین؛‌ صادقی نسبت به وقوع «کهریزک دوم»‌ هشدار داد 

+ نگرانی یک عضو شورای شهر تهران از تکرار حوادث کهریزک 

+ گزارشی از تظاهرات همبستگی با مبارزات مردم ایران در استکهلم 

+ اگر به فساد هم‌اندازه حجاب حساس بودیم، اوضاع‌مان بهتر ‌می‌شد 

+ یادداشتی از محسن مخملباف: براى جوانى كه در خيابان با مردم سخن گفت محسن مخملباففیلمساز

+ نگاه تاجیکان به تحولات ایران BBC

+ آخوندهای درباری مواجب بگیر: مقدس یا نابود کننده اسلام؟ اکبر گنجی

+ ادامه بازداشت دانشجویان در ایران 

+ پرده آخر فرهاد یزدی

+ شلیک به ساختمان فرمانداری لنجان اصفهان 

+ اصلاح‌طلبان ایران در مورد اعتراض‌ها چه می‌گویند 

+ نسرین ستوده حقوقدانان و روشنفکران ایران را به حمایت از مطالبات مردم فراخواند 

+ پیشنهاد جعفر پناهی:‌ رفراندوم یا تظاهرات آزاد 

+ فراخون ملی برای شرکت در تظاهرات بزرگ ایرانیان ساکن بلژیک 

+ بیانیه همبستگی سوریه با قیام ملت¬های ایران 

+ اعلام پشتیبانی همبستگی جمهوری خواهان از مبارزات مردم ایران 

+ مناسبات سردار سپه و روحانیت  رضا علوی

+ مردم به روشنی می گویند جمهوری اسلامی نمی خواهند مهرداد درویش پور

+ ویژه گی ها و تفاوت ها  رضا علوی

+ مقاله ای از خانم دکتر شاهین/تهران 

+ نجات ایران فرهاد یزدی

+ مات شدن نظام اسلامی فرهاد یزدی

+ ورشکستگی بازار ایدئولوژیک (2)  فرانسیس ساندرز

+ سرگردان در راهروهای ارشاد 

+ تاک و تاک نشان فرهاد یزدی

+ چهره دوگانه اکتبر 

+ نزاع بر سر هیچ! عارف دانیالی

+ بالاتر از خطر  فرهاد یزدی

+ در عربستان چه می گذرد ؟ دکتر رضا علوی

+ امنیت در عصر جنگ افزار کشتار جمعی - قسمت دوم فرهاد یزدی

+ امنیت در عصر جنگ افزار کشتار جمعی - قسمت نخست فرهاد یزدی

+ گذر پر مخاطره فرهاد یزدی

+ جاسوسی در نظام اسلامی فرهاد یزدی

+ فوریت مساله افغانستان فرهاد یزدی

+ مرزهای نوین، در حال شکل گیری. فرهاد یزدی

+ خودمان را گول نزنیم ما ملت بزرگی نیستیم رضارخشان

+ امیدهای آینده فرهاد یزدی

+ پرویز شفا استاد سینما از دنیای ما رفت 

+ افعانستان: روزنه امید؟ فرهاد یزدی

+ بازیگر جدید سیاست خارجی ایران فرهاد یزدی

+ آینده‌نگری در برنامه‌ریزی شهری میانه دکتر علی تقی‌پور

+ کابینه دوم روحانی فرهاد یزدی

+ صادق خلخالی به روایت دخترش 

+ مریم میرزاخانی و مهدی علوی شوشتری حسین باقرزاده

+ از ژن برتر تا بابای بند باز رضارخشان

+ پرنسیب سیاسی را از احمدی نژاد باید آموخت رضارخشان

+ آیا جنگ بین ایران و عربستان - یک بلوف سیاسی از سوی امریکا نیست؟ م - ر ایران

+ راه ملت فرهاد یزدی

+ هیچ دلیلی برای خوش بینی به آینده خاورمیانه نیست / جنگ بزرگ بعدی در راه است 

+ ما و تمدن‌زدایی جهانبگلو

+ برای آناهیتا دختر مریم دکتر محسن طاهری دمنه

+ اتحاد برای ایجاد جنگ فرهاد یزدی

+ استالین و منطق صوری میثم خسروی*:

+ موازنه قدرت فرهاد یزدی

+ علوم انسانی خصلتاً مزاحم است سارا شریعتی

+ تبریک به کتاب در جستجوی یحیی دکتر شیرزاد کلهری

+ آقازاده ای که ولیعهد شد  رضا علوی

+ صدای پای بحران در کانون دانایی 

+ چرا باید علوم انسانی بخوانیم؟ سارا شریعتی

+ آینده نه چندان دور ایران فرهاد یزدی

+ دانشگاه به‌مثابۀ شرکت چندملیتی 

+ بلبشوی نظام همزمان با وقایع تعیین کننده قطر فرهاد یزدی

+ ما این بودیم دکتر شیرزاد کلهری

+ چین چهره جهان را تغییر می‌دهد؟ 

+ روشنفكری پژوهی اکرمی، موسی

+ دوره ی مارکس و دوره ی ما دکتر شیرزاد کلهری

+ درنکوهش از شرکت در انتخابات محمّد امینی

+ بیانیه ­ی جمعی از آینده پژوهان کشور در حمایت از دولت تدبیر و امید 

+ امنیت در عصر هسته ای - بخش سوم - ایران فرهاد یزدی

+ امنیت در عصر هسته ای - بخش دوم فرهاد یزدی

+ امنیت در عصر هسته ای - بخش نخست فرهاد یزدی

+ برگزاری همه‌پرسی با استفاده از امکانات نظام ولایت فقیه علی صدارت

+ مرز میان «فرار مغزها» و «قرار مغزها» وحید احسانی

+ جایگاه روابط عمومی در دوره مدرنیته مریم سبحانی فرد

+ ترامپ و نظام اسلامی فرهاد یزدی

+ آیا وجه اصلی «فرار مغزها» وجه «مکانی/جغرافیایی» آن است؟  وحید احسانی

+ اندیشۀ سیاسی چیست و به چه دردی می‌خورد؟ 

+ هنر گفت و گو ـ آرک دیلی با ساسکیا ساسِـن- برگردان آرش بصیرت

+ سایه اقتصاد بر سر سیاست. محسن رنانی

+ سوریه، کره شمالی و نظام اسلامی فرهاد یزدی

+ چگونه مشکلات سیاست خارجی را کاهش دهیم؟. محمود سریع القلم

+ ترامپ و دنیای پساحقیقت كن ويلبر

+ امکان تجزیه ایران؟ فرهاد یزدی

+ خبرت هست که در شهر شکر ارزان شد؟! محمّد امینی

+ دل‌واپسانِ آزادی! جعفر پارساپور

+ همه پرسی برای تعیین سرنوشت نظام اسلامی فرهاد یزدی

+ اعلان بی طرفی سپاه فرهاد یزدی

+ انتخابات سال 96 فرهاد یزدی

+ ترامپ و امنیت ملی ایران فرهاد یزدی



info@ayandehnegar.org
©Ayandehnegar 1995